Miraçýn ikinci merhalesi de Mescid-i Aksâdan baþlayarak semânýn bütün tabakalarýndan geçip tâ Ýlâhi huzura varmasýdýr. Bu safha da Necm Sûresinde þöyle' anlatýlýr:

�O ufkun en yukarýsýnda idi. Sonra indi ve yaklaþtý. Nihayet kendisine iki yay kadar, hatta daha da yakýn oldu. Sonra da vahyolunacak þeyi Allah kuluna vahyetti. O�nun gördüðünü kalbi yalanlamadý. Þimdi O�nun gördüðü hakkýnda onunla mücadele mi edeceksiniz? And olsun ki onu bir kere daha hakiki suretinde gördü. Sidre-i Müntehâda gördü. Ki, onun yanýnda Me'vâ Cenneti vardýr. O zaman Sidre'yi Allah'ýn nuru kaplamýþtý. Gözü ne þaþtý, ne de baþka bir þeye baktý. And olsun ki Rabbinin âyetlerinden en büyüklerini gördü.� (Necm Suresi, 7-18.)

Miraç nasýl oldu?
Miraç, Receb ayýnýn 27. Gecesi Cenab-ý Hakkýn daveti üzerine Cebrail Aleyhisselâmýn rehberliðinde Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselamýn Mescid-i Haramdan Mescid-i Aksâ'ya, oradan semaya, yüce âlemlere, Ýlâhî huzura yükselmesidir.
Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam Mescid-i Haramdan (Mekke'den), Mescid-i Aksâ'ya (Kudüs'e) ata benzer beyaz bir Cennet bineði olan Burak ile geldi. Kudüs'e gelmeden yol üzerinde Hz. Musa'nýn makamýna uðradý, orada iki rekât namaz kýldý, daha sonra Mescid-i Aksâ'ya geldi. Orada bütün peygamberler kendisini karþýladý. Miraçýný kutladýlar. Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam burada peygamberlere iki rekat namaz kýldýrdý, bir hutbe okudu.
Bir rivayette Hz. Ýsa'nýn doðduðu yer olan Betlaham'a uðradý, orada da iki rekât namaz kýldý. Ve bugün Kubbetü's-Sahra'nýn bulunduðu yerden Muallak Taþýnýn üzerinden Miraça yükseldi.

Semanýn bütün tabakalarýna uðradý. Sýrasýyla yedi sema tabakalarýnda bulunan Hz. Adem, Hz. Yahya ve Hz. Îsa, Hz. Yusuf, Hz. Ýdris, Hz. Harun, Hz. Musa ve Hz. Ýbrahim gibi peygamberlerle görüþtü, Onlar kendisine �Hoþ geldin� dediler, tebrik ettiler.
Bundan Sonra Hz. Cebrail ile birlikte imkân ile vü-cub ortasý (kâinatýn bittiði yer) Sidretü'l-müntehâ'ya geldiler. Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam orada ikisi gizli, ikisi açýktan akan (Nil, Fýrat) dört nehir gördü. Sonra hergün yetmiþ meleðin ziyaret ettiði Beytü'l-Ma'mur'u ziyaret etti.
Hz. Cebrail'in buradan öteye gitmesi mümkün deðildi. Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam bundan sonra Refref adýnda bir vasýta ile zaman ve mekândan münezzeh (uzak) olan Cenab-ý Hakkýn cemaliyle müþerref oldu.
Süleyman Çelebi'nin dediði gibi

�Aþikâre gördü Rabbü'l-izzeti/Âhirette öyle görür ümmeti� Ýnþaallah...

Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam Rabbinin huzurundan döndükten sonra Hz. Musa ile karþýlaþtý., �Allah ümmetine neyi farz kýldý?� diye sorunca, Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam �50 vakit namaz� buyurdu.

Hz. Musa'nýn, �Rabbine dön, azaltmasý için Rabbinden niyazda bulun, ümmetin buna güç yetiremez� demesi üzerine, Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam, beþ sefer Cenab-ý Hakka niyazda bulundu, her seferinde 10 vakit indi, sonunda beþ vakitte karar kýldý.

Daha sonra Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam Hz. Cebrail'in rehberliðinde Cenneti, Cehennemi, âhiret menzillerini ve bütün âlemleri gezdi, gördü, Mekke'ye döndü.

Sabah olunca Kabe'nin yanýnda Mekkelilere Miraçý anlattý. Onlar Peygamberimizden delil istediler. Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam de onlara yolda gördüðü kafilelerinden haber verdi. Kureyþliler hemen kafileleri karþýlamak için Mekke dýþýna çýktýlar. Gelenleri aynen Peygamberimizin Aleyhissalâtü Vesselam haber verdiði gibi gördüler, ama iman nasip olmadý.

Ama yine de Peygamberimizden üst üste Miraça çýktýðýna dair delil istediler. Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam Kudüs'e, Mescid-i Aksâ'ya uðradýðýný anlatýnca Kureyþliler, �Bir ayda gidilebilen Bir yere Muhammed nasýl bir gecede gidip gelebilir?� diye itiraz ettiler, ardýndan da Mescid-i Aksâ'yý görmüþ olanlar, �Mescid-i Aksâ'yý bize anlatýr mýsýn?� diye Peygamberimize soru yönelttiler.

Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam þöyle anlattý:
�Onlarýn yalanlamalarýndan ve sorularýndan çok sýkýldým. Hatta o ana kadar öyle bir sýkýntý hiç çekmemiþtim. Derken Cenab-ý Hak birden Beytü'l-Makdis'i bana gösterdi. Ben de ona bakarak her þeyi birer birer tarif ettim. Hatta bana, �Beytü'l-Makdis'in kaç kapýsý var?� diye sordular. Halbuki ben onun kapýlarýný saymamýþtým. Beytü'l-Makdis karþýmda görününce ona bakmaya ve kapýlarýný teker teker saymaya ve anlatmaya baþladým.�

Bunun üzerine müþrikler:
�Vallahi dos doðru tarif ettin� dediler, ama yine de iman etmediler.

O esnada Hz. Ebû Bekir çýkageldi, müþrikler durumu ona haber verdiler. Hz. Ebû Bekir, �Eðer bu sözleri ondan duymuþsanýz seksiz þüphesiz doðrudur� diyerek hemen tasdik etti ve bundan sonra Hz. Ebû Bekir �Sýddîk, tereddütsüz inanan� ünvanýný aldý.

Peygamberimiz neden mirac�a çýktý?
Bir padiþahýn iki türlü konuþmasý vardýr. Biri, bir vatandaþla telefon ederek küçük bir meseleyi görüþmesi. Diðeri de devlet baþkaný, halifelik yönü ve milletin idarecisi olarak, emirlerini her tarafa duyurmak için özel bir elçisi ile konuþmasý, sohbet etmesi, onun aracýlýðý ile ferman yayýnlamasýdýr.
Bu örnekte olduðu gibi Cenab-ý Hakkýn da kullarý ile iki tarzda muhatap olmasý vardýr. Biri, özel ve cüz'i, diðeri de geniþ ve genel mahiyette bir konuþmasý. Cenab-ý Hakkýn bazý velilerle özel ve cüz'i anlamda ilham etmesi birinciye örnektir.

Ama Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam bütün velayet mertebelerinin üstünde bir büyüklük ve yücelikte, kâinatýn Rabbi, bütün varlýklarýn Yaratýcýsý olarak Cenab-ý Hakkýn sohbetine müþerref olmasý ise ikinci ve mükemmel olanýna misaldir.

Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam elçiliði iki taraflýdýr. Birisi halktan Hakka, diðeri de Haktan halka. Birisi mi'râcin bâtýni tarafý olan velayet yönüdür, diðeri de zahiri tarafý olan risalet yönüdür.

Yani Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam bizi temsilen Cenab-ý Hakkýn huzuruna çýktý, baþta insanlar olmak üzere bütün varlýklarýn ibadet, kulluk, tesbih ve zikirlerini toplu olarak (askerin komutana tekmil vermesi gibi) arz etti. Bu yönüyle Miraç halktan, insanlardan, varlýklardan Hakka bir gidiþtir. Diðeri de Cenab-ý Hakkýn biz kullarýndan istediklerini, emir ve yasaklarýný Resul olarak getirmiþtir. Ýbadetlerin özü ve esasý olan beþ vakit namazý Miraç hediyesi olarak getirmesi gibi...

Peygamberimiz, Allah ile nasýl görüþebilir?
Soru: �Bize herþeyden daha yakýn olan Cenab-ý Hakka binlerce senelik mesafeyi aþarak yetmiþ bin perdeyi geçtikten sonra Rabbiyle görüþmesi ne demektir?�

Cenab-ý Hak herþeye herþeyden daha yakýndýr, fakat herþey O� na sonsuz þekilde uzaktýr.
Meselâ, güneþin insan gibi aklý olsa da bizimle konuþacak olsa, elimizdeki ayna aracýlýðýyla bizimle konuþabilir.
Diðer taraftan biz bir çeþit ayna olan gözümüzle güneþe yaklaþabiliyoruz. Oysa güneþ bize 150 milyon km. uzaklýkta bulunuyor, hiçbir þekilde ona yanaþamayýz. Güneþe bir derece yaklaþmak için ancak Ay kadar büyümek lazým. Bu da mümkün deðildir.
Bu misalde olduðu gibi, gerçek anlamda Cenab-ý Hak herþeye yakýndýr, ama herþey ona sonsuz derece uzaktýr. Ancak Peygamber Aleyhissalâtü Vesselam, Cenab-ý Hakkýn lütfuyla bir anda binlerce perdeyi geçerek Miraça yükselmiþ; bütün manevi mertebeleri aþarak huzura varmýþtýr.

Bir insan nasýl göklere çýkabilir?
Soru: �Bunun bir örneði var mýdýr? Bir uçak ancak 10-15 bin metre yukarý çýkabiliyor, bir uzay gemisi ancak Ay'a ve Venüs'e ulaþabiliyor. Bir insan birkaç dakika gibi kýsa bir sürede milyonlarca metre uzaklara nasýl gidip gelebilir?�

Yerküremiz, yani Dünya bir yýlda yaklaþýk 188 saatlik bir mesafeyi bir dakikada döner, yirmi beþ bin senelik mesafeyi bir senede alýr. Bu muazzam hareketi ona yaptýran ve bir sapan taþý gibi döndüren bir Kudret, bir insaný Arþ-ý Âlâya getiremez mi? Güneþin çevresinde o aðýr cisim olan dünyayý gezdiren bir hikmet bir insan bedenini þimþek gibi Rahman'ýn Arþýna çýkaramaz mý?

Peygamberimiz sadece ruhuyla gitse olmaz mýydý?
Soru: "Öyleyse ise neden Miraça çýktý? Ne lüzumu var? Evliya gibi ruhu ve kalbi ile gitse yetmez miydi?"

Cenab-ý Hak görünen ve görünmeyen âlemlerdeki güzellikleri göstermek için, kâinat fabrikasýný ve merkezini gezdirmek, insanlýðýn amel ve ibadetlerinin âhiretteki neticesini göstermek için Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselamý oralara davet etmesi gayet makuldür. Sadece ruhu ve kalbi ile deðil, bu seyahate bedeninin de iþtirak etmesi gerekir.

Görünen âlemin anahtarý olan gözünü, iþitilen âlemin anahtarý olan kulaðýný Arþa kadar birlikte almasý gerektiði gibi, ruhunun sayýsýz görevlerini üstlenen âlet ve makinesi hükmünde olan mübarek bedenini Arþa kadar çýkarmasý akýl ve hikmet gereðidir.

Zaten Cenab-ý Hak Cennette bedeni ruha arkadaþ ediyor. Çünkü pekçok kulluk görevine ve sýnýrsýz lezzetlere ve acýlara beden kaynaklýk etmektedir.
Öyle ise bu mübarek beden ruha arkadaþlýk edecektir. Cennette ruh bedenle birlikte olacaksa Cennetü'1-Me'vâ'nýn gövdesi olan Sidretü'l-Müntehaya Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselamýn zatýnýn arkadaþlýk etmesi hikmetin tâ kendisidir.

Peygamberimiz Miraça sadece ruhen çýkmýþ olsaydý, zaten mucize olmazdý. Çünkü her veli ruhen ve kalben o âlemlere çýkabiliyor.

Peygamberimiz kýsa zamanda nasýl gidip geldi?
Soru: "Birkaç dakikada binlerce yýllýk mesafeye gidip gelmek aklen mümkün müdür?"

Cenab-ý Hakkýn sanatýnda hareket ve hýzýn derecesi farklý farklýdýr. Sesin hýzý ile ýþýðýn hýzý, elektriðin hýzý, hatta ruhun ve hayalin hýzý birbirinden bütünüyle farklýdýr. Gezegenlerin hýzlarý da birbirinden farklýdýr. Meselâ ýþýðýn hýzý 300.000 km/sn iken sesin hýzý 360 km/sn'dýr.

Acaba Peygamberimizin lâtif bedeninin yüce ruhuna tabi olmasý, ruh hýzýnda hareketi nasýl akla ters gelebilir?

Yine bir insan on dakika uyusa bazý olur ki, bir yýllýk iþ görebilir. Hatta bir dakikada insanýn gördüðü rüyayý, rüyada iþittiði sözleri, konuþtuðu kelimeleri toplansa uyanýkken bir gün, belki daha fazla bir zaman gerekir.

Demek ki bir zaman dilimi iki kiþiye göre deðiþebiliyor, birisine bir gün, diðerine de bir yýl hükmüne geçebilir.

Ýþte Peygamber Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselam, Burak'a binerek þimþek gibi bütün kâinatý gezip Ýlâhi huzura çýkýp Rabbiyle sohbet þerefine ermiþ, Onun cemalini görmüþ, emirlerini alýp dönüp gelmiþtir.

Miraçýn benzeri bir olay var mýdýr?
Soru: "Peygamberimizin Miraça çýkmasý mümkündür. Fakat her mümkün gerçekleþmiyor. Bunun bir benzeri var mý ki kabul edelim?"

Miraçýn çok örnekleri vardýr:
Bir insan, gözüyle bir saniyede Neptün gezegenine çýkabilir.
Bir bilim adamý, astronomi kanunlarýna binerek tâ yýldýzlarýn arkasýna bir dakikada gidebilir.
Ýman sahibi her insan, namazýn hareketlerine düþüncesini bindirerek bir çeþit Miraçla kâinata arkasýna alarak Ýlâhî huzura girebilir.
Kalb gözü açýk bir veli, Ýlâhî sýrlara kýrk günde ulaþabilir. Hattâ Abdülkadir Geylânî ve Ýmam-ý Rabbanî gibi bazý evliyanýn bir dakikada Arþ-ý Âlâya kadar ruhen çýktýklarý bildiriliyor.
Yine nurlu bir cisme sahip olan melekler bir anda yerden Arþa, Arþtan yeryüzüne gidip geliyorlar.
Cennette, Cennet ehli mü'minler, Cennet bahçelerine kýsa bir zamanda çýkabiliyorlar.

Bu kadar örnekler gösteriyor ki, bütün evliyanýn sultaný, bütün mü'minlerin imamý, bütün Cennet ehlinin reisi ve bütün meleklerin makbulü olan Resul-i Ekrem Efendimizin bir anda Miraça çýkmasý, dönmesi, bütün yüce âlemleri gezip görmesi gayet makuldür ve þüphesizdir.

Miraçla gelen hediyeler

Birincisi: Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam bütün iman hakikatlerini gözleriyle gördü. Melekleri, Cenneti, âhireti, hattâ Cenab-ý Hakkýn cemâlini gözleriyle müþahede etti. Sözlerinde ve vaadinde en küçük bir hilafý, aksi beyaný olmayan o yüce insan mü'min ruhlara manen þöyle diyordu: �Sizin inandýðýnýz, melekleri, âhireti, Rabbinizin Nur cemâlini bizzat gördüm; bu iman esaslarý vardýr, mevcuttur; tereddüt ve þüphe etmeyiniz.� Böylece mü'minler sonsuz bir imana ermenin saadetine kavuþtular.

Ýkincisi: Ýnsan herþeyi merak ediyor. Ayda hayat var mý, yok mu diye araþtýrýyor. Halbuki Ay O Ezelî Sultanýn memleketinde ancak bir sinek kadar yer kaplýyor.

Mü'minler merak ediyorlar. �Rabbimiz bizden ne istiyor? Acaba ne yaparsak Rabbimiz bizden razý olur? Bir yolunu bulsak da doðrudan doðruya Rabbimizle muhatap olsak, bizden ne istiyor, anlasaydýk� derken, Ýki Cihan Serveri yetmiþ bin perde arkasýndan ezel ve ebed Sultanýnýn razý olacaðý amelleri Miraç meyvesi olarak getirdi beþere hediye etti. Bu hediye baþta namaz olmak üzere Ýslâmýn diðer esaslarý ve ibadetleridir.

Üçüncüsü: Peygamberimiz Aleyhissalâtü Vesselam ebedî saadet definesinin anahtarýný alýp getirmiþ, cinlere ve insanlara hediye etmiþtir. Peygamber Efendimiz kendi gözüyle Cenneti görmüþ, sonsuz saadetin varlýðýný müþahede etmiþ ve bu büyük müjdeyi haber vermiþtir. Öyle ki, bir adama idam edileceði anda affedilerek padiþahýn yakýnýnda bir saray verilse ne kadar sevinir.
Öyle de bütün cinler ve insanlar sayýsýnca toplu bir müjde olan bu sevinç ne kadar önemli ve deðerlidir.

Dördüncüsü: Peygamber Efendimiz Miraçta Cenab-ý Hakkýn cemalini görme nimetini tattý. Bu manevi nimetin Cennette mü'minlere de nasip olacaðý müjdesini verdi. �Ayýn on dördünü nasýl açýkça gözünüzle görüyorsanýz, Rabbinizi de öyle Cennette apaçýk göreceksiniz� buyurarak bu ezelî müjdeyi bizlere hediye olarak getirdi.

Beþincisi: Ýnsan kâinatýn en kýymetli bir meyvesi ve Kâinat Sahibinin en nazlý bir sevgilisi olduðu Miraçla anlaþýldý. Kâinata nisbetle küçük bir varlýk, zayýf bir canlý olan insan bu meyve ile öyle bir dereceye çýktý ki, bütün varlýklar üzerinde bir makam ve mevki kazandý. Çünkü rütbesiz bir askere, �Sen paþa oldun� dense ne kadar sevinir.
Öyle de âciz, fani, devamlý ayrýlýk ve zeval tokadýný yiyen biçare insana birden, "Sonsuz ve baki bir Cennette Rahman ve Rahîm olan Allah'ýn rahmetine gireceksin" dendiðinde o insan ne kadar büyük bir mevki ve makama çýkar. Cennette hayal hýzýnda, ruh geniþliðinde, akýl akýcýlýðýnda, kalbin bütün arzularýnda Cenab-ý Hakkýn ebedi mülkünde seyir ve seyahate erecektir. Cenab-ý Hakkýn nur cemalini seyretme nimetini tadacaktýr. Böyle bir insanýn kalb ve ruhu ne kadar büyük bir sevince kavuþur deðil mi? Miraçýn bu meyvesi insanýn en büyük arzu ve hedefidir. (Bediüzzaman Said Nursî, Sözler, 31. Söz.)

Miraç Gecesi Namazý
Miraç gecesi kýlýnacak namaz on iki rekattýr. Ýki rekatte bir selam verilerek kýlýnacak olan namaz on iki rekat ile bitirilir. Her rekatte Fatihadan sonra on kere ihlas okunur. Kýlýnma zamaný yatsý namazý kýlýndýktan sonra, imsak vaktine kadar ki herhangi bir vakit olabilir. Bu oniki rekat namaz bittiði zaman selamdan sonra yüz defa :

�Sübhanallahi vel hamdülillahi vela ilahe illallahü vallahü ekber vela havle vela kuvvete illa billahil aliyyül azim� duasý okunur.

Ardýndan da yüz kere istiðfar yapýlýr.

Miraç Gecesinin Gündüzünde Kýlýnacak Namaz
Miraç gecesinin gündüzünde öðlen namazýný kýldýktan sonra sonra dört rekat namaz kýlýnýr.
Bu namazýn;birinci rekatýnda Fatiha� dan sonra bir kere Felak suresi, ikinci rekattan sonra bir kere Nas suresi, üçüncü rekatta üç kere Kadr suresi, dördüncü rekatta elli kere Ýhlas suresi okunur.

Kaynaklar:
1. Bediüzzaman Said Nursi, Risale-i Nur Külliyatý, Sözler, 31. Söz
2. Mübarek Aylar Günler ve Geceler
3. Üç Aylar Ýbadet Rehberi